677 facturen twee keer betaald: zo ontstaan dubbele betalingen

Op 19 augustus 2025 betaalde de gemeente Amsterdam 677 facturen twee keer. Samen ging het om ongeveer €21 miljoen. In juni 2026 haalde Zwolle Deloitte erbij, na de derde dubbele betaling in iets meer dan twee jaar. Een dubbele betaling begint dus niet altijd met een factuur die twee keer binnenkomt.
Wat er in Amsterdam gebeurde
Een medewerker startte in AFIS, het betaalsysteem van de gemeente, per ongeluk twee keer een betaalactie. Zo gingen 677 facturen twee keer de deur uit, naar 583 leveranciers. De gemeente zag de fout de volgende ochtend en nam contact op met de leveranciers.
Eind augustus was ongeveer €8 miljoen terug. De meeste leveranciers werken vaker voor de gemeente, dus de rest kan worden verrekend met openstaande en nieuwe facturen. Bij 13 nieuwe leveranciers ging het om €65.000. Daarvan was €12.000 terug. Amsterdam heeft de leverancier van AFIS gevraagd de functie die dit mogelijk maakte meteen uit te zetten.
Zwolle: drie keer in iets meer dan twee jaar
In 2024 kregen inwoners met een laag inkomen en bedrijven in Zwolle dezelfde uitkering twee keer, samen ongeveer €230.000. Daarna gingen bijna 100 facturen dubbel de deur uit, samen ruim €800.000. Daar zat een verkeerde instelling in het financiële systeem achter. Op 27 mei 2026 ging het voor de derde keer mis. 16 zorgaanbieders kregen samen bijna €350.000 te veel, en dat kwam een week later bij een controle boven. Bij de eerste keer noemt de gemeente een menselijke vergissing als oorzaak, en bij de derde keer waarschijnlijk ook.
Na die derde keer lag het gewone betalingsverkeer een paar dagen stil. Alleen wat echt moest, zoals uitkeringen, ging via een spoedprocedure. 470 inwoners kregen hun leefgeld een dag later. Het college vroeg Deloitte, de accountant van de gemeente, om de werkprocessen en de systemen te onderzoeken.
Hoe een dubbele betaling ontstaat
- De betaalrun draait twee keer. Zo ging het in Amsterdam. Elke factuur stond er één keer in, en toch werd hij twee keer betaald.
- Er staat een instelling in het systeem verkeerd. Zo ging het de tweede keer in Zwolle. Zo'n fout kan elke factuur raken die erdoorheen gaat, tot iemand hem ziet.
- Dezelfde factuur wordt twee keer ingevoerd. Hij komt per post en per mail binnen, of iemand typt het factuurnummer de tweede keer net anders, met een spatie of een streepje. Voor de dubbelcheck in het systeem zijn het dan twee verschillende facturen.
- Een leverancier staat twee keer in de leveranciersstam. Kijkt de dubbelcheck alleen binnen één leverancierskaart, dan glipt een factuur die op allebei de kaarten staat er gewoon doorheen.
Vooraf tegenhouden
- Leg het totaal en het aantal posten van het betaalbestand naast wat je verwacht, voordat het naar de bank gaat.
- Laat een tweede persoon de betaalrun vrijgeven. En zorg dat een factuur die al betaald is niet nog een keer in een betaalbestand kan komen.
- Vergelijk factuurnummers zonder spaties, streepjes en voorloopnullen. Kijk daarbij ook naar leverancier, bedrag en factuurdatum.
- Schoon de leveranciersstam op. Eén kaart per leverancier, en zoek naar kaarten met hetzelfde IBAN.
Ik zou beginnen bij de controle op het betaalbestand. Daar kan in één keer het meeste misgaan. Dat liet Amsterdam zien.
Staat het pdf-kanaal nog open naast de e-factuur, dan kan dezelfde factuur via allebei binnenkomen. Daarover schreef ik in Een pdf is nog steeds geen e-factuur.
Achteraf vinden
Een dubbele betaling laat sporen na. Op de leverancierskaart ontstaat vaak een debetsaldo, omdat je meer hebt betaald dan er aan facturen openstond. Zoek daarnaast in je betaalde facturen naar paren met dezelfde leverancier en hetzelfde bedrag, of met hetzelfde bedrag en een bijna gelijk factuurnummer. Doe dat ook over leverancierskaarten heen, want een dubbelcheck per kaart mist ze daar.
Amsterdam zag de fout de volgende ochtend. 677 facturen tegelijk vallen op. Eén dubbele factuur tussen duizenden andere valt veel minder op. Daarom zou ik je betaalde facturen geregeld op deze manier nalopen, ook als er niets lijkt te zijn misgegaan.
Bronnen
- Accountant.nl, Foutje van 21 miljoen: Amsterdam betaalde facturen leveranciers per ongeluk dubbel, 28 augustus 2025 (opent in een nieuw tabblad)
- Binnenlands Bestuur, Amsterdam betaalt leveranciers per ongeluk twee keer, 27 augustus 2025 (opent in een nieuw tabblad)
- Accountancy Vanmorgen, Zwolle schakelt Deloitte in na reeks dubbele betalingen, 25 juni 2026 (opent in een nieuw tabblad)
- Consultancy.nl, Zwolle laat Deloitte betalingsfouten onderzoeken na derde incident, 3 juli 2026 (opent in een nieuw tabblad)